आध्यात्मिक जीवनको परिचय आध्यात्मिकता मानिसको आस्था, आन्तरिक शान्ति, जीवनका मूल्य र आत्मचिन्तनसँग सम्बन्धित विषय हो। धेरै मानिसले प्रार्थना, ध्यान, योग, मन्त्र जप तथा धार्मिक ग्रन्थको अध्ययनमार्फत आध्यात्मिक अभ्यास गर्छन्। आध्यात्मिक जीवनको उद्देश्य आफ्ना विचार र व्यवहार बुझ्दै जीवनलाई अझ सचेत, सन्तुलित र अर्थपूर्ण बनाउने प्रयास पनि हो। ध्यानको महत्त्व ध्यान भनेको आफ्नो ध्यान र चेतनालाई […]

विवाह कुण्डली मिलानको परिचय नेपाली तथा हिन्दू विवाह परम्परामा विवाह कुण्डली मिलानलाई लामो समयदेखि महत्त्व दिइँदै आएको छ। वैदिक ज्योतिषमा विवाह गर्न लागेका दुई व्यक्तिको जन्ममिति, जन्मसमय र जन्मस्थानका आधारमा तयार गरिएका कुण्डलीहरूको तुलना गर्ने प्रक्रियालाई विवाह कुण्डली मिलान भनिन्छ। यसलाई परम्परागत ज्योतिषीय अभ्यासका रूपमा लिइन्छ। गुण मिलान भनेको के हो? वैदिक ज्योतिषमा प्रचलित अष्टकूट […]

पञ्चाङ्गको परिचय पञ्चाङ्ग नेपाली तथा हिन्दू धार्मिक परम्परामा समय, तिथि र विभिन्न खगोलीय अवस्थाबारे जानकारी दिने परम्परागत पात्रो प्रणाली हो। ‘पञ्च’ र ‘अङ्ग’ शब्दबाट बनेको पञ्चाङ्गमा पाँच प्रमुख अङ्ग समावेश हुन्छन्। धार्मिक पर्व, व्रत, पूजा तथा शुभ मुहूर्तसम्बन्धी परम्परागत जानकारीका लागि यसको प्रयोग गरिन्छ। पञ्चाङ्गका पाँच प्रमुख अङ्ग १. तिथि: सूर्य र चन्द्रमाबीचको कोणीय दूरीका […]

नवग्रहको महत्त्व वैदिक ज्योतिषमा नवग्रह भन्नाले सूर्य, चन्द्रमा, मंगल, बुध, गुरु, शुक्र, शनि, राहु र केतुलाई जनाइन्छ। यी नौ ग्रहलाई जन्मकुण्डली, ग्रहदशा, गोचर तथा विभिन्न ज्योतिषीय गणनामा प्रयोग गरिन्छ। हिन्दू धार्मिक परम्परामा नवग्रहको पूजा तथा आराधनाको पनि विशेष स्थान छ। वैदिक ज्योतिषमा प्रत्येक ग्रहलाई छुट्टाछुट्टै प्रतीकात्मक अर्थ दिइएको छ। ग्रहहरूको स्थिति, राशि र भावअनुसार तिनको […]

बाह्र राशिको ज्योतिषीय परिचय वैदिक ज्योतिषमा बाह्र राशिलाई विशेष महत्त्व दिइन्छ। प्रत्येक राशिसँग परम्परागत रूपमा विभिन्न गुण, स्वभाव र विशेषताहरू जोडिएका छन्। राशिको अध्ययनले ज्योतिषीय मान्यता, जन्मकुण्डली र परम्परागत राशिफल बुझ्न सहयोग गर्छ। नेपाली समाजमा दैनिक राशिफल पढ्ने तथा जन्मराशिका आधारमा ज्योतिषीय जानकारी लिने चलन पनि प्रचलित छ। बाह्र राशिका विशेषताहरू १. मेष राशि: मेषलाई […]

जन्मकुण्डलीको परिचय जन्मकुण्डली वैदिक ज्योतिषको एक महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। व्यक्तिको जन्ममिति, जन्मसमय र जन्मस्थानका आधारमा जन्मको समयमा ग्रहहरूको स्थिति देखाउने ज्योतिषीय नक्सालाई जन्मकुण्डली भनिन्छ। नेपाली तथा हिन्दू धार्मिक परम्परामा जन्मकुण्डलीलाई राशि, लग्न, ग्रहस्थिति र दशा अध्ययन गर्ने माध्यमका रूपमा लिइन्छ। यसले परम्परागत ज्योतिषीय मान्यता र जीवनका विभिन्न पक्षबारे जानकारी प्राप्त गर्न सहयोग गर्छ। जन्मकुण्डली कसरी […]